X

EUROPEES TUINENNETWERK – EGHN

Botanische tuin Kerkrade

In het Landschappelijke deel van de Botanische tuin zijn vele doorkijkjes met mooie doorzichten over de gasweide naar de vijver en bomen groepen te bewonderen.

De tuinarchitect John Bergmans heeft hier op een van de Engelse tuinarchitect Humprey Repton beschreven grondvormen van de Landschapsstijl deze tuin in1939 vormgegeven. Het is hem gelukt om op een relatief kleine oppervlakte een groot ruimtelijk gevoel te scheppen waarin veel plaats is voor het kweken van planten.

Er is een grote variatie van planten uit gematigde klimaatzones. De botanische tuin is vanuit haar traditie gespecialiseerd in de flora van de provincie Limburg. De tuin is sinds de bouw van een glazen oranjerie in de negentigerjaren van de vorige eeuw ook in het bezit van een bijzondere verzameling bedreigde Madagaskars. De rotstuin beschikt over een bijzondere veelzijdigheid aan kleine rotsplanten.

De botanische tuin in Kerkrade is een Rijksmonument.

In 1937 benaderde de Zuid-Limburgse Tuinbouwvereniging het sociale fonds van de staatmijnen met het plan een tuin aan te leggen waar mijnwerkers en hun gezinnen kennis van bloemen en planten konden opdoen. In 1938 werd de bekende tuinarchitect John Bergmans (1892 – 1980) uit Oisterwijk in de arm genomen om een ontwerp te maken voor twee terreinen,onderling verbonden door een pad. Bij de kerk aan de St.Hubertuslaan ontwierp hij een landschappelijk park met slingerende lanen, een niervormige vijver en een gesloten randbeplanting. Het terrein aan de Callistusstraat bij een regenkledingsbedrijf richtte hij in als rotstuin.

leiste_limburg_kerkrade_1

Het aanleggen van een botanische tuin moet een ideale opdracht voor John Bergmans zijn geweest. Als ontwerper was hij weinig revolutionair in zijn vormgeving, maar des te groter was zijn specialiteit op het gebied van beplanting, in het bijzonder het gebruik van heesters en vaste planten. Ook was hij een groot liefhebber van rotsplanten. Deze met kleine bloempjes bloeiende soorten waren in die tijd vooral een reactie op de felgekleurde eenjarige planten die men in ouderwetse plantsoenen nog in overvloed kon aantreffen. Bergmans schreef tijdens zijn leven maar liefst vier boeken over rotsplanten: Rotsplanten in kleine tuinen (1923), Vaste planten en rotsheestrers (1924), De rotstuin praktisch handboek (1928), en de rotstuin (1934).

Beide tuinonderdelen, zowel de landschapstuin als de rotstuin, zijn niet alleen educatief, maar ook een streling van het oog en een aangename begeleider in de wandeling door de tuin.

leiste_limburg_kerkrade_2

De landschappelijke tuin heeft talloze pittoreske doorkijkjes over de glooiende gazons en de waterpartijen naar de gevarieerde boom- en heestergroepen. Bergmans heeft de door de Engelse tuinarchitect Humprey Repton (1752 -1818) beschreven principes van de landschapsstijl hier verbonden met het moderne gebruik van vaste plantenborders. Zo wist hij op een betrekkelijk klein oppervlak enerzijds grote ruimtelijkheid en variatie te scheppen en bovendien een veelheid aan planten, voornamelijk afkomstig uit de gematigde zone te tonen.

leiste_limburg_kerkrade_3

Als hortulanus werd in 1939 Jos van Loo de tuinbaas van kasteel Wylre in dienst genomen. Al spoedig echter noopte de tweede wereld oorlog tot een prozaïsch gebruik van de botanische tuin; er werden aardappelen en groeten geteeld voor de bezetter. Na 1945 werd het botanische karakter weer hersteld; er kwamen nieuwe planten en een ingangspoort aan de St Hubertuslaan. Het terrein werd twee maal uitgebreid, waarbij opnieuw Bergmans betrokken was als ontwerper.

In 1972 werd de verwaarloosde botanische tuin door de Staatsmijnen overgedragen aan de gemeente Kerkrade. Tegenwoordig zorgt de stichting botanische tuin Kerkrade voor het instandhouden, beheren en exploiteren van de tuin ten dienste van het onderwijs, botanici en recreatieve wandelaars. In 1992 werd ook een nieuw bezoekers centrum in gebruik genomen De tuin is van oudsher gespecialiseerd in de Limburgse flora en sinds de bouw van een kas in de jaren negentig ook in de bedreigde succulente flora van Madagascer. Het instandhouden van een Madagascarcollectie, die onder andere een aantal bijzondere Euphorbia’s omvat was voorwaarde voor meer subsidie van de Biologische Raad.

De Botanische tuin Kerkrade werd in 1998 geselecteerd en voorgedragen als Rijksmonument. In het bezoekerscentrum worden lezingen gehouden, excursies georganiseerd en men kan er een verfrissing nuttigen.

limburg_besinfo_kerkradeAdres:
Botanische tuin Kerkrade
St. Hubertuslaan 74
NL-6467 CK Kerkrade

Tel.: 045-5415615
Email: h.leerschool@botatuin.nl
Web: www.botatuin.nl

Eigendom van: Gemeente Kerkrade; Stichting Botanische Tuin Kerkrade

Openingstijden:
April t/m oktober  10.00 – 17.00 uur
November t/m maart Maandag t/m Vrijdag  10.00 – 18.00 uur, Zaterdag en Zondag: gesloten

Toegangsprijs:
April t/m oktober 3,75 Euro, november t/m maart 2,75 Euro

Evenementen en tentoonstellingen:
Actuele informaties: www.botatuin.nl

Toeristische informatie:

  • Café/Restaurant: Theehuisje / Infocentrum
  • WC: Infocentrum
  • Parkeren: Straat
  • Zitbanken in het park: ja
  • Gemiddelde duur van het bezoek: 1 à 1,5 uur
  • De hoofdpaden zijn toegankelijk voor personen met een beperking.
  • Programma voor kinderen: ja

Overzichtskaart en meer informatie over het park:

  • Overzichtplannetjes in the infocentrum
  • Naambordjes in het park en aan de planten: ja