X

EUROPEES TUINENNETWERK – EGHN

Landschapspark Rheder

Vanaf 1838 realiseert graaf Joseph Bruno von Mengersen een 70 hectare grote ‘klassieke’ landschapstuin. In lijn met de tuintheorieën van Hermann Fürst von Pückler-Muskau ziet hij af van exotische bomen en struiken, maar kiest hij in plaats daarvan voor verschillende loof- en naaldbomen waarmee hij het park in verschillende tinten groen ‘schildert’. De paden en panorama’s die de blik van bezoekers naar highlights in het park leiden dienen hetzelfde doel. Een daarvan is de ‘Pückler-Schlag’, een zichtas vanaf het huis naar de Sieseberg ertegenover. Vanaf de berg is er een panorama over het rivierdal en het dorp met de Katharinen-kerk. Deze kerk uit 1718 is een vroeg gebouw van de hand van de beroemde barokke architect Schlaun en staat nabij de Katharinen-brug. Oorspronkelijke elementen van het landschapspark zijn de romantische stenen brug met zijn kunstmatige bron en het eiland in de vijver met een Mariabeeld erop.

Voordat de bomen uitlopen, veranderen voorjaarsbloeiers als bosanemoon en helmbloem de bodem van het bos in een grote bloemenzee.

Bruno von Mengersen heeft zo goed gebruikgemaakt van de natuurlijke elementen van het landschap dat het park nu nog altijd aan een romantisch landschapsschilderij doet denken.

Als de ridderfamilie von Brakel, die uitgestrekte landerijen in het rivierdal van de Nethe bezit, in 1384 uitsterft, wordt Rheder eigendom van de bisschoppelijke landheer in Paderborn, die het te leen geeft aan de familie von Mengersen. In 1686 wordt deze familie bovendien het privilege verleend om “het bier te brouwen en uit te schenken” dat sindsdien in de eigen stoombrouwerij van de familie wordt gemaakt. Aan de zuidkant van de weg naar de Nethe zijn nog de contouren te ontdekken van de ijsvijvers die vroeger het ijs leverden voor de bierkelders. Vrijheer Burchardus Bruno von Mengersen gaf in 1716 de bekende Westfaalse architecten von Corfey en Pictorius en de jonge Johann Conrad Schlaun opdracht een voorburcht met grachten te bouwen. Het barokke, gele gebouw imponeert nog altijd door zijn lengte en de achthoekige zijpaviljoenen.

owl_bildleiste1_rheder

In 1750 laten Franz Joseph von Mengersen en zijn echtgenote een eenvoudig, roze geschilderd herenhuis van twee verdiepingen bouwen. In deze laat-barokke periode leggen zij bovendien een eerste landschapspark aan. Hun kunstzinnige kleinzoon graaf Joseph Bruno von Mengersen (1804 – 1873) reist veel. Op basis van de inspiratie die hij hierbij opdoet, vormt hij het park vanaf 1838 om in een ‘klassieke’ landschapstuin en vergroot hij het tot zo’n 70 hectare. Naar aanleiding van de tuintheorieën van Pückler-Muskau ziet hij af van exotische bomen en struiken, maar plant hij verschillende loof- en naaldbomen aan waarmee hij het park in verschillende groentinten ‘schildert’. Ook legt hij gebogen wegen aan die naar mooie panorama’s en highlights in het park leiden. De ‘Pückler-Schlag’, een zichtas die zich tot over de helling van de Sieseberg uitstrekt, biedt nog altijd een heerlijk uitzicht op het huis en het landschap eromheen.

owl_bildleiste2_rheder

Met Joseph Bruno sterft de familie von Mengersen zu Rheder in 1873 in de mannelijke lijn uit. Het landgoed komt daarop via erfopvolging in handen van de vrijheerlijke familie Spiegel von und zu Peckelsheim.

Het park, dat sinds 1949 onder een regeling voor natuurbescherming valt, is in de loop der jaren verkleind, maar heeft zijn weidse, ‘geschilderde’ karakter behouden. Voordat de bomen uitlopen duiken links en rechts van de paden voorjaarsbloeiers als bosanemoon en helmbloem op die de bodem van het bos in een grote bloemenzee veranderen.

Uit de tijd van graaf Joseph Bruno von Mengersens stamt de romantische stenen brug, waaraan een bron lijkt te ontspringen. Deze is echter kunstmatig aangelegd en wordt ondergronds met water uit de rivier de Nethe gevoed.

Op de route door het landschap op de oevers van de Nethe is te merken hoe mooi graaf Bruno de natuurlijke elementen van het landschap heeft toegepast om zijn park vorm te geven. Met de grazende schapen oogt het park nog altijd als een romantisch landschapsschilderij.

Aan het eind van deze route ligt de Katharinen-brug, die zich vlakbij de Katharinen-kerk uit 1718 bevindt. Dit is een belangrijk gebouw van de beroemde Westfaalse barokke architect Schlaun.

owl_bildleiste3_rheder

Gräflich von Mengersen’sche Dampfbrauerei Rheder
Nethetalstrasse 10
33034 Rheder (Kreis Höxter, NRW)
Tel: 05272 / 39 230
Fax: 05272 / 39 2320
E-Mail: info@schlossbrauerei-rheder.de
www.schlossbrauerei-rheder.de

Owner/Management:
Freiherr Elmar Spiegel von und zu Peckelsheim.

Opening times:
All year

Admission prices:
Admission free

Events, exhibitions:
See www.schlossbrauerei-rheder.de

Customer services:

Shop: no
Museum: Husarenmuseum open from April – October. Tuesday-Friday, Sunday 11:00 – 17:00 Saturday 14:00 – 17:00, closed on Monday
Restaurant: Tea room at the Orangery, Sunday only 14:00-17:00, from May – September and during events.
WC: See restaurant
Parking: Free parking along main road and south of site

Map of site and additional information:

Information panel, including map, at the bridge (north of site)
Information panel, including map, concerning the installations by Jenny Holzer within the park.
Flyer zum Park und weitere Informationen liegen im Schlosscafe und Husarenmuseum aus.
Average visiting duration: 1,5 hours
Accessibility: Due to the topography many areas are not suitable for people with limited mobility.

Events for children and young people:

During the Brauerei-Hoffestes.

How to get there by car:

BAB A 33, exit Paderborn-Zentrum, follow B 64 in direction Höxter / Brakel, then B 252 south until Rheder. Or: BAB A44, exit Warburg follow B252 in direction to Brakel until Rheder

Map24