X

EUROPEES TUINENNETWERK – EGHN

Park en Schloss Branitz – één groot kunstwerk

Het park bij Schloss Branitz bij het Duitse Cottbus is een meesterwerk uit de laatste levensfase van de excentrieke tuinarchitect en edelman Hermann Fürst von Pückler-Muskau (1785–1871). Door de glooiende taluds, elegant geleide meren en stroompjes en tot in de perfectie vormgegeven composities van bomen en struiken is Branitz een hoogtepunt in de ontwikkeling van de landschaps- en tuinaanlegkunst en wordt het met recht als tuinmonument met internationale allure gezien.

Vanaf 1846 tot aan zijn dood in 1871 vormde de “groene vorst” een vlak, schraal agrarisch landschap om tot een park naar Engels voorbeeld. Het slot vormt het middelpunt van het park; de directe omgeving ervan is minutieus vormgegeven met pergolatuinen, sculpturen en bloemperken.

Vanaf het slot richting het westen leiden kunstig gebogen paden door het als geïdealiseerde natuur aangelegde Innenpark naar een unieke piramidezone. Hier deelt Pückler zijn herinneringen aan zijn reis naar het Verre Oosten, die een aantal jaren duurde. De naam is te danken aan twee unieke piramiden die de vorst van zand liet maken en liet begroeien. In de in het midden van een kunstmatig meer gelegen, met wilde wijnranken begroeide aardpiramide ligt de vorst van Pückler sinds 1871 zelf begraven.

Hermann Fürst von Pückler-Muskau heeft Branitz beroemd gemaakt. Naast excentrieke playboy, gepassioneerde wereldreiziger en gevierd schrijver was hij eerst en vooral een geniale tuinarchitect. De combinatie van decoratief ingerichte akkergrond en agrarisch gebruikte terreinen in het Außenpark (het buitenste deel van het park, dat slechts deels behouden is gebleven), het Innenpark (het binnenste deel van het park) met zijn geïdealiseerde natuur en de minutieus aangelegde pleasure ground rondom Schloss Branitz leverde een totaalkunstwerk op dat oorspronkelijk een oppervlakte van ca. 600 hectare besloeg.

Het Innenpark wordt gekenmerkt door weidse grasvelden met als decorstukken gearrangeerde solitaire bomen en boomgroepen, die in combinatie met zacht glooiende heuvels en stroompjes een pittoresk landschap vormen. Het totale bodemprofiel van het Innenpark is zorgvuldig gemodelleerd, waardoor de paden veelal aan het oog onttrokken zijn. Deze smalle, elegant gebogen paden nodigen uit tot wandelen over de grasvelden, waarbij het uitzicht steeds wisselt en men telkens van een ander panorama kan genieten.

In het park plantte Pückler inheemse bomen; exotische planten en bomen werden alleen binnen de pleasure ground gebruikt. Veel beuken, eiken, lindes, robinia’s of sparren zijn aangeplant in groepen die de vorm aangeven van het gebied waar ze staan. Een paar solitaire bomen zoals rode beuk, grauwe abeel of plataan benadrukken plekken in het park van bijzonder belang, zoals bijvoorbeeld de rode beuk bij het slot met zijn prachtige kleuren.

De directe omgeving van het slot is rijk getooid met bloemperken en plastieken. Voor de ingang aan de voorkant van het slot ligt de pergolatuin met in het hart daarvan een beeld van de Venus Italica op een sokkel. Dit gedeelte van de tuin is gevat in een met druiven begroeide pergola, waarvan de wanden getooid zijn met reliëfs van de door Pückler bewonderde beeldhouwer Bertel Thorvaldsen. Aan de zijkant wordt de pergola begrensd door het Kavalierhaus, dat nu het parkrestaurant is en de Marstall, waar nu speciale exposities plaatsvinden.

Verder naar het oosten ligt de als eenvoudig en landelijk landschap vormgegeven smidsweide met de Parkschmiede, een imposant klein gebouw dat vroeger de eigenlijke hoofdtoegang tot het park van Branitz markeerde.

Ten noorden van het slot ligt de rozenheuvel met een verhoogde plek waar men kan zitten en een mooi uitzicht heeft over het totale ensemble. In dit deel van de tuin bevindt zich ook het ‘Gotische venster’. Dit is een stuk natuurlijke architectuur waarbij een afhangende tak en de stam van een linde in het midden samen een gotische vensterboog vormen.

In tegenstelling tot de kleine intieme tuingedeelten rond de toegang tot het slot, is de westelijke zijde als weids panorama aangelegd. Vanaf het meer met het beeld van de Venus van Capua leiden deels diagonaal georiënteerde zichtlijnen tot diep in het Innenpark. De blik en de paden richting het noordwesten leiden naar de met rozen begroeide kiosk, gevat in de kleuren blauw en goud, wat ook de kleuren zijn van de decoraties rondom het slot.

Wie dit pad langs de kunstzinnig vormgegeven heuvels, zoals de Mondbergen of de Heiligen Berg, volgt, komt bij de twee unieke, begroeide aardpiramides: de met een kunstzinnig raster bekroonde landpiramide en de waterpiramide met de naam Tumulus die in de herfst een bijzonder fraai aanzicht krijgt door de wilde wijnranken met hun spectaculaire rode bladeren.

Het water is een belangrijk vormgevingselement in Branitz. De Pyramidensee, het meer met de piramides, is door kanalen met de Schlangensee en de Schilfsee verbonden. De Schilfsee voert via een kanaal naar de Blumensee, van waaruit men per gondel het park op een heel andere manier kan bezichtigen. Bij de Blumensee bevindt zich ook de ingang tot het tuinderijhart van het park van Branitz, de Schlossgärtnerei, waar zowel groente en fruit als bomen en sierplanten gekweekt werden en worden. Hier bevinden zich in een van de historische kassen het zomercafé Goldene Ananas en de Baumuniversität (bomenuniversiteit). Honderden grote bomen zijn in de dagen van Pückler met speciale wagens voor het verplanten van bomen aangevoerd en hier verder gecultiveerd. Vandaag de dag worden er in de Baumuniversität genetisch identieke nakomelingen van parkbepalende bomen zoals de solitaire grauwe abeel op de Heiligen Berg geteeld en opgekweekt.

In het noordoostelijke deel van het park ligt nog de Gutsökonomie. Dit was voorheen het hart van de agrarische activiteiten van het aangrenzende Außenpark. Nu markeert het in de voormalige stalgebouwen ondergebrachte bezoekerscentrum het startpunt voor een bezoek aan het park en aan Schloss Branitz.

Park en Schloss Branitz

Stiftung Fürst-Pückler-Museum Park und Schloss Branitz
Robinienweg 5
03042 Cottbus, Duitsland

info@pueckler-museum.de
www.pueckler-museum.de

Eigenaar: Stiftung Fürst-Pückler-Museum Park und Schloss Branitz (KdöR)

Entree:
Park: gratis
Kasteel: € 6,50, met korting € 4,50
Bezoekerscentrum: € 4,50, met korting € 3,50
Stallen: € 3,50, met korting € 2,50

Kinderen onder 12 jaar hebben gratis toegang

Openingstijden:
Park: het hele jaar door geopend
Kasteel: van april t/m oktober dagelijks van 10.00 tot 18.00 uur; van november t/m maart van dinsdag t/m zondag van 11.00 tot 16.00 uur
Bezoekerscentrum (permanente expositie): van april t/m oktober dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur
Stallen (wisselende exposities): van april t/m september van 11.00 tot 17.00 uur

Rondleidingen:
Rondleidingen door het park en het kasteel, evenals gondelvaarten en koetsritten na voorafgaande aanmelding op service@pueckler-museum.de

Toeristische informatie:
Shop: ja
Museum: ja
Restaurant: ja
Toiletten: bij de parkeerplaats, in het bezoekerscentrum, in het kasteel
Parkeren: Parkeerplaats voor bezoekers aan Kastanienallee 29 (betaald parkeren)

Verdere informatie over het park:
Plattegrond van de tuin: bij de hoofdingangen
Toegang voor mensen met beperkte mobiliteit: De hoofdwegen in het park zijn toegankelijk voor bezoekers met beperkte mobiliteit. De toegang tot het bezoekerscentrum is vrij van hoge drempels. De stallen zijn via een mobiele hellingbaan toegankelijk (alleen begane grond). Het kasteel is helaas niet toegankelijk voor gasten met beperkte mobiliteit

Programma voor kinderen: ja. Verdere informatie op www.pueckler-museum.de

Honden aan de lijn zijn toegestaan.

Google Maps

Mit dem Laden der Karte akzeptieren Sie die Datenschutzerklärung von Google.
Mehr erfahren

Karte laden