X

EUROPEES TUINENNETWERK – EGHN

Stadspark Linköping

Trädgårdsföreningen in Linköping
Op 22 maart 1859 werd in Linköping een tuinvereniging opgericht met als doel een stadspark in Engelse stijl voor de lokale bevolking aan te leggen. In 2009 is dit historische stadspark een prachtig complex met oude bomen, bloeiende borders, een beek en vijvers, de uitkijktoren Belvedere, thematuinen, een rozenverzameling, een vlindertuin, het Tropenhuis en de “verzonken tuin” van de landschapsarchitect Ulf Nordfjell.

Naast de toverhazelaar bloeit in februari de Europese kornoelje. In het voorjaar lokt de bloemenpracht van de bolgewassen onder de oude bomen en iets later bloeien ook de magnolia’s en azalea’s. In mei komen de borders tot volle kleurenpracht met witte, blauwe en violette irissen, flox, ridderspoor, pioenrozen en leeuwenbekjes. De rozencollectie ontvouwt vanaf juni zijn weldaad aan geuren en kleuren, terwijl in de herfst de Japanse grassen een fascinerende kleurschakering van groen tot rood, bruin en bleekgeel vertonen. En in oktober biedt de Belvedere-toren een prachtig uitzicht over de oude bomen in hun bonte herfsttooi.

In 2001 werd de “verzonken tuin” in gebruik genomen, een ontwerp met halfronde perken met vaste planten, met uitzicht op de fontein. Waar de vormgeving aan het tuinideaal van de negentiende eeuw herinnert, weerspiegelt de plantenkeus de hedendaagse trend met meerjarige planten en hoge grassoorten.

Op 22 maart 1859 besloot de tuinvereniging van Linköping een stadspark aan te leggen. Dit park moest de groene long van de stad worden, met groene pleintjes en wandelwegen, waar de burgers met hun gezinnen hun vrije tijd konden doorbrengen en van de dagelijkse arbeid konden bijkomen.

leiste_swe_linkoeping_1

De entree tot het park, geflankeerd door twee poortwachtershuisjes in Zwitserse stijl, is het gedeelte van het park waar met name de tuintrends van de afgelopen decennia te zien zijn.

Aanvankelijk lag hier, aan het einde van een lange centrale as, het in 1881 in Moorse stijl gebouwde restaurant. De borders werden in de “Duitse stijl” vormgegeven, een tuinideaal dat in Zweden van het einde van de negentiende tot en met het begin van de twintigste eeuw veel navolging vond. Daar kwamen accenten bij met exotische kuipplanten en ronde en stervormige bloemperken.

leiste_swe_linkoeping_2

In de tweede helft van de twintigste eeuw werden de bloemperken vervangen door gazons en borders aan beide zijden van de wandelweg. In 1977 brandde het restaurant af en werd het niet meer opgebouwd. In plaats daarvan werd hier een ‘rozenrotonde’ aangelegd met een pergola die de blik van de bezoeker naar de grote ronde fontein leidt.

In 2001 werd het nieuwe entreegedeelte, ontworpen door de landschapsarchitect Ulf Nordfjell, in gebruik genomen. Met een licht verhoogd bordes tussen de entreehuisjes, een verzonken tuin en halfronde beplanting knoopt het ontwerp van Nordfjells aan bij het parkideaal uit de negentiende eeuw, terwijl de plantenkeuze met vaste planten en hoge siergrassen de actuele tuinmode weerspiegelt.

leiste_swe_linkoeping_3

De Käringbäcken (oudewijvenbeek) die door het park stroomt en deel uitmaakt van het oorspronkelijke park, is in 1997 omgevormd tot een klein vijverlandschap waar de natuur haar vrije gang mag gaan.

Het Tropenhuis, een 17 meter hoge glazen tetraëder, is in 2004 in plaats van het afgebrande restaurant gebouwd. In het Tropenhuis bevindt zich een restaurant rondom een collectie mediterrane planten en subtropische voedingsgewassen.

De uitzichttoren, die in 1880 gebouwd is op de hoogste, rotsachtige heuvel van het park, biedt een weids uitzicht over het park en de aangrenzende stadswijk. Hij is in 2001 gerestaureerd en herbergt een café. In 2009 is besloten het omliggende gedeelte opnieuw in te richten.

leiste_swe_linkoeping_4

In 2008 werd de “Tuin van dokter Aman” open gesteld. Hij vervangt de soortentuin uit de jaren zestig van de twintigste eeuw en bevat vele planten die vlinders aantrekken, een rozenpergola, fonteinen en klimplanten. De landschapsarchitecte Helena Hasselberg heeft deze ideeënrijke tuin ontworpen en de rozenexpert Hendrik Morin heeft geholpen de rozen te selecteren. Vanaf mei bloeien hier zo’n 80 historische soorten evenals nieuwe kweek, zoals de witte klimroos Venusta Pendula (Rosa x arvensis) en de paarsviolette “Veilchenblau”. Moderne bodembedekkers zoals de lichtroze perkroos “Sommerwind” en de donkerroze dwergroos “Pink Bell” of struikrozen zoals de lichtroze “Stanwell Perpetual” maken het kleurrijke plaatje af. Vier tuinkamers in het zuidelijke deel van de tuin worden vanaf 2009 om de twee jaar door bekende tuinexperts als modeltuin heringericht.

Ook de bomen in het stadspark van Linköping vertellen de geschiedenis van het park. De éénstijlige meidoorn (Crataegus monogyna “Variegata”) en “koning Leopolds” gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus “Leopoldii”) met hun geelbonte bladeren zijn voorbeelden van de bontgekleurde soorten die in de negentiende eeuw in de mode waren. De twee enorme notenbomen (Juglans nigra) zijn de grootste van hun soort in Zweden en zijn vermoedelijk al rond 1880 geplant, ten tijde van de eerste parkdirecteur Krone. Als traditie schenken de “vrienden” van de tuinvereniging het park elk jaar een boom.

Het nieuwe verlichtingssysteem maakt het park ook in de avonduren aantrekkelijk voor grote en kleine bezoekers.

De leerbijenstal, het natuurbeschermingscentrum en de kwekerij met verkoop staan vandaag de dag nog voor de functie van het park als centrum voor natuurkunde, ecologie, geologie, flora en fauna.

De historische gebouwen in het park – de huisjes bij de ingang, de rode schuur en een schuur met een galerij afkomstig van de boerderij Krogsfal – geven de bezoekers een indruk van het traditionele Zweedse cultuurlandschap.

Het stadspark – met zijn symbiose tussen historische en moderne tuinkunst – speelt een belangrijke rol in het gemeenschapsleven van Linköping. Het is een centraal trefpunt, waar het hele jaar door concerten, markten en festiviteiten plaatsvinden. Dit park is vast verankerd in het bewustzijn van de bewoners en is nauw verweven met de geschiedenis van de stad en haar burgers.

FOTO:GÖRAN BILLESON

 

Adres:
Stadtpark Linköping
Drottninggatan 45
58181 Linköping

E-Mail: Lise-Lotte Johansson

Website: www.linkoping.se

Eigendom van: Stad Linkoeping

Openingstijden: Het hele jaar geopend

Toegangsprijs: Vrij

Evenementen (ook voor kinderen) en tentoonstellingen: Kijk op het website: www.linkoping.se

Toeristische informatie:

  • Shop: Planten verkoop in het kas
  • Café / Restaurant: In het Tropenhuis (www.tropikhuset.nu) en Belvedere (www.belvederen.se)
  • WC: Restaurants en natuurbeschermingscentrum
  • Parkeren: op de straat
  • Zitbanken in het park: ja
  • Gemiddelde duur van het bezoek: 45 minuten
  • De hoofdpaden zijn toegankelijk voor personen met een beperking